HDP’nin %13’lere ulaşarak barajı aşması üzerine büyük bir tartışma başladı: HDP bu oyları nereden aldı?
Özellikle CHP-MHP koalisyonundan ürken AKP, CHP’lilerin HDP’ye oy verdiği propagandası yapmaya başladı.
Bu propagandanın üç amacı var.
Birincisi, son 2-3 yıldır yakınlaşan CHPMHP tabanlarını tekrar birbirine düşürmek. İkincisi, HDP’nin esas oyu AKP tabanından aldığı gerçeğini gizlemek. Üçüncüsü, MHP tabanında HDP karşıtlığı üzerinden AKP’ye yönelik bir sempati yaratarak AKP-MHP koalisyonu için zemin oluşturmak.
Halbuki rakamlar tam tersini söylüyor: HDP oylarını AKP’li Kürtlerden aldı. CHP’den aldığı oylar da genellikle Kürtlerden geldi.
Sahil şeridinde HDP’nin oyları Adana ve Mersin dışında AKP’den gelmiş. Özellikle CHP’nin güçlü olduğu Muğla, Aydın ve İzmir’de tabanını büyük ölçüde koruduğu, hatta oylarını artırdığı, HDP’nin ise oy artışını AKP’li Kürtlerden sağladığı görülüyor. Adana ve Mersin’de ise %2-3 oranında CHP oyu HDP’ye kaymış. Ancak, Adana ve Mersin’de bilindiği gibi CHP Kürtlerden de oy alabiliyor. Bu şehirlerde CHP’nin esas olarak Kürtlerin oyunu yitirdiği söylenebilir.
CHP geleneksel olarak güçlü olduğu şehirlerde esas olarak oyunu korudu, hatta artırdı ve HDP buralarda daha çok AKP’den oy aldı.
Büyük şehirlerde AKP’nin oylarının esas olarak HDP’ye kaydığı görülüyor. CHP ise HDP’ye %1-2 oy yitirmiş. CHP’den HDP’ye kayan bu oyların da genellikle “etnik” olduğunu söyleyebiliriz. Bu duruma bir örnek olarak İstanbul ve İzmir’den iki ilçeye bakalım:
Büyük şehirlerde CHP’den HDP’ye kayan oylar ilçelere göre değişiklik gösteriyor. Örneğin İstanbul’da CHP’nin geleneksel olarak güçlü olduğu Kadıköy’de oyunu koruduğu ve HDP’nin oylarını genellikle AKP’den aldığı görülüyor. Esenyurt gibi Kürt nüfusun daha fazla olduğu ilçelerde ise CHP’den HDP’ye oy kayması artıyor ancak HDP oylarının çoğu yine AKP’den geliyor. Benzer bir durum İzmir’de de geçerli. CHP güçlü olduğu Karşıyaka’da oylarını korumuş, HDP ise oylarını AKP seçmeniyle artırmış. Narlıdere gibi Kürt nüfusun daha fazla olduğu ilçede ise CHP’den HDP’ye oy kaybı yaşanmış ama yine AKP’den HDP’ye giden oy daha fazla.
HDP’lilerin yürüttüğü “Artık tüm Türkiye’nin partisiyiz” propagandası gerçekleri yansıtmıyor. Liberal-Kürtçü tayfanın da savunduğu bu tez ise gerçeklere değil “temenni”lere dayanıyor. HDP oylarının büyük çoğunluğunu yine Doğu ve Güneydoğudan aldı. Türkiye’nin geri kalanında oylarını en çok yükselttiği iller ise Kürt göçünün en çok yaşandığı sahil kesimi ve büyük şehirler.
HDP’nin oylarının “etnik” olduğu rakamlarla ve haritalarla görülebilir. AKP’nin, Türkiye çapında yitirdiği %9 oyun %5-6’sı HDP’ye, %3-4’ü ise MHP’ye kaymış. AKP’nin Doğu ve Güneydoğu oylarının HDP’ye, İç Anadolu ve Karadeniz’de ise MHP’ye geçtiği görülüyor. Anlaşılan, AKP’den vazgeçen Kürtler HDP’ye, Türkler ise MHP’ye yönelmiş. HDP’nin Türkiye çapında yaşadığı %6,5’luk artış ise genellikle Kürtlerden gelmiş: Oy olarak bakıldığında %5,5 AKP’den, %1 ise CHP’den kazanmış. CHP’nin oy yitirdiği il ve ilçeler Kürt nüfusun fazla olduğu bölgeler. Demek ki HDP’nin CHP’den kazandığı oy da ağırlıklı olarak Kürt oyları…
Ayrıca “Çözüm Süreci” AKP için Doğu ve Güneydoğu’da “çözülme”ye neden olmuştur. Yıllardır bu bölgede AKP dışında hiçbir partinin varlığına müsaade etmeyen PKK, AKP’yi de bölgeden silmeyi hedeflemektedir.
HDP’nin birinci olduğu şehirler sadece Doğu ve Güneydoğuda. 2011 seçimleriyle karşılaştırıldığında HDP’nin şu illerde AKP seçmeninden oy alarak birinciliğe yükseldiği görülüyor: Ardahan, Kars, Ağrı, Iğdır, Bitlis, Siirt. Tunceli’de ise CHP ve AKP’den kayan oylarla HDP birinciliği CHP’den aldı.
HDP’nin milletvekili çıkardığı iller. HDP’nin birinci parti olmadan milletvekili çıkardığı iller şöyle: Erzurum, Bingöl, Adıyaman, Şanlıurfa, Gaziantep, Adana, Mersin, Antalya, Ankara, İzmir, Bursa, İstanbul. Görüldüğü üzere HDP sadece Doğu ve Güneydoğudan ve yoğun Kürt göçü yaşanmış sahil şeridiyle Ankara, Bursa gibi büyük şehirlerden milletvekili çıkarabilmiş.
2011 seçimleriyle kıyaslandığında HDP’nin oylarındaki artış. HDP’nin oy artışının Kürt göçünün az olduğu bölgelerde düşük olduğu görülüyor: Karadeniz şeridi, İç Anadolu’nun doğusu ve İç Ege... HDP esas artışı AKP’li Kürtlerden aldığı oylarla Doğu ve Güneydoğu’da yaşamış. İzmir ve İstanbul’da da diğer batı şehirlerinden daha yoğun bir artış var. Bunu da esas olarak Kürt nüfusun yoğun olduğu ilçelerde AKP’den aldığı oylarla sağlamış. (Not: Sivas ve Zonguldak’ta HDP oyları düşmüştür. Kaynak: CHA-AA)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder