Dün gece Teksas'ta ilginç bir olay yaşanmış ve elektrik fiyatı sıfıra kadar düşmüş... Hatta 4 saatlik bir süre için elektrik fiyatı -8.52 dolara inmiş. Yani Teksas'ta elektrik kullananlara elektrik şirketi (özel sektör tabii) ödeme yapmış... Mesela gece yatmadan önce klimasını açık bırakan Teksaslılar, tasarruf olsun diye kapatıp yatanlardan daha az fatura ödeyecek!
(Değerler megawatt saat. Türkiye'de elektrik fiyatı 100-120 dolar arası değişiyor)
Şimdi kapitalizmin serbest piyasa felsefesini düşününce, hele hele ülke ABD olunca pek mantıklı gelmiyor değil mi? Yani hiçbir üretici malını bedavaya satmaz. Hatta eksi fiyata hiç satmaz. Yani teorik olarak hiçbir üretici malını alması için müşterilerine para ödemez!
Peki nasıl olmuş. Haberin bağlantısı aşağıda da var. Ama metin İngilizce, hikayeyi kısaca özetleyeyim...
Olay aslında bir liberalizm değil devletçilik hikayesidir. Sonunda anlayacaksınız. :)
1. Teksas'ın eyalet olarak kendi elektrik üretim ve dağıtım şebekesi var. Elektrik fiyatlarında tam bir serbest piyasa söz konusu ve beş dakikada bir güncelleniyor. ABD'nin diğer bölgelerinde ise 10-15 eyaletten oluşan büyük dağıtım ağları mevcut.
2. Teksas, rüzgar enerjisi açısından ABD'nin bir numaralı eyaleti, elektrik üretiminin %9'unu rüzgar türbinlerinden elde ediyor. Rüzgarların sert estiği saatlerde bu türbinlerden elde edilen elektrik toplam üretimin %50'sine kadar ulaşabiliyor.
3. Rüzgar türbinleri, malum, pratikte sıfır işletme maliyetine sahip. Yani, türbinin sadece yatırım maliyeti var, türbini yapıyorsunuz, sonra sadece bakım ve onarım için para harcıyorsunuz, kendi kendine çalışıyor. Ne yakıt ne de işgücüne ihtiyaç var. Bir türbinden ne kadar elektrik elde edeceğiniz de tamamen rüzgârın hızına bağlı. Bu yüzden, rüzgârın sert estiği anlarda, bu türbinlerden elde edilen elektrikte ciddi fiyat düşüklükleri yaşanabiliyor. (Rüzgar türbinleri ne kadar ucuz ve ne kadar çevreci bambaşka tartışma, ona hiç girmiyorum.)
Peki dün gece ne olmuş da elektrik fiyatları sıfıra inmiş?
Malum, gece elektrik talebi azaldığı için, yani çoğunluk uyuduğu için elektrik fiyatı zaten düşüyor. Ancak dün gece, Teksas'ta bir şey daha yaşanmış ve son bir yılın en sert rüzgârları esmeye başlamış. Bu yüzden elektrik fiyatları hızla düşmüş. Sıfıra yaklaşmış, hatta gece 1'den sonra tam sıfıra inmiş.
Ancak hikâyenin ilginç tarafı, elektrik fiyatı sıfıra indikten sonra rüzgârlar daha da sert esmeye başlamış, rüzgar türbininden elektrik üreten şirket ürettiği elektriği depolayamayacağı ve başka eyalete satamayacağı için elinden çıkarmak için eksi fiyata satışa sunmaya başlamış. Ve böylece elektrik fiyatı sabah 6'ya kadar -8 (eksi 8) dolara kadar inmiş.
Mantıksız değil mi? O fazladan üretilen elektriği satmasın, ziyan olsun, niye millete eksi 8 dolara satmışlar ki diyebilirsiniz...
Elbette “tutumluluk”tan değil. Mevzu başka…
Çılgın liberalizmin şampiyonu, daha doğrusu ülkemizdeki Amerikancılar ve liberaller sağ olsun, herkesin öyle sandığı ABD'de, bir de devlet teşviği var. Ve Teksas'ta rüzgar türbinlerinden elektrik üreten şirketlere ABD devleti megawatt-saat başına 23 dolar teşvik veriyormuş!
Yani Teksaslılar dün gece uyurkan, çalışan klima sayesinde megawatt-saatine 8 dolar kazandınız. (Kabaca hesaplarsak klima başına saatte 1 cent!) Ama o şirket de 23 dolar teşvik alarak aslında 15 dolar kazandı (Tabii burada tüketici kazandı mı, ayrı bir soru. Sonuçta o şirketlere verilen teşvikler de tüketiciden alınan vergilerle ödeniyor.
Ne diyelim... Türkiye'deki özelleştirme şampiyonları, şu liberalizmin kabesi saydıkları ABD'de bile devletin ekonomide önemli bir paya sahip olduğunu bir bilse...
Aslında bilmez olurlar mı, biliyorlar. Ama ülkemizde özelleştirme peşkeş çekme ve devlet kaynaklarını yağmalamak olduğu için, bizde işler farklı yürüyor. 13 yıldır da Tayyip başta AKP'liler cebini doldurmaya bakıyor.
Sonuç? Bütün dünyada petrol fiyatları düşerken, bizde benzin fiyatı hâlâ artıyor. Dünyanın en pahalı benzinine ve en zengin Cumhurbaşkanına sahibiz. Sanırım neden-sonuç ilişkisi ortadadır!
(Not: Haberin orijinalinin bağlantısı: http://www.businessinsider.com/the-impossible-just-happened-in-texas-2015-9)
Üzgünüm ama yanlış... :) Dünyaya Marksist at gözlüğüyle bakınca böyle görünebiliyor.
YanıtlaSilÖncelikle özel mülkiyetin varlığı ortadan kaldırılmış mı? Hayır.
Fiyatların arz ve talebe göre belirlenmesi engllenmi mi? Hayır.
Olaya devlet mi müdahale etmiş? Görünüşe göe hayır.
Rüzgâr hızı normale dönünce fiyatşar normale dönmüş mü ? Evet.
Rüzgâr tribünlerinni sahibi "devlet" mi? Hayır. Ya da özel sektörün RES üretmesi ve işletmesi engelleniyor mu? Hayır!
Ülkede enerji sektöründe rekabet var mı Evet.
Şimdi bütün bu sonuçlardan sonra ABD'nin aslında "devletçi" veya sosyalist olduğu hayaline kapılmak nasıl mümkün olabiliyor?
Buradan edindiğim sonuç şu: Türk Solu mazallah Marksis bir devrim olsa evimizin kpaısnı kırarak varımızı yoğumuzu sınıf adına gasp edip bizi da öldürebilecek. Görünüşe göre kendine ne kadar Türk derse desin, aslında sol, yağma ve gasp için fısat kollayan bir grup.